Girişimciler İçin İlk 6 Ayda Yapılması Gereken Muhasebe İşlemleri

İşinizi kurdunuz. Heyecan var, plan var, müşteri adayları bile var. Ama bir şey eksik: İlk 6 ayda hangi muhasebe işlemlerini ne zaman, nasıl yapmanız gerektiğini tam olarak bilmiyorsunuz.

Bu eksik, pek çok girişimcinin ilk yılında karşılaştığı en pahalı hatanın kaynağıdır. Beyan süresini kaçırmak, SGK bildirimi yapmamak, e-faturaya geçiş yükümlülüğünü gözden kaçırmak ya da basit bir muhasebe kaydını ihmal etmek, ciddi ceza ve gecikme faizlerine dönüşebilir.

Bu rehberde yeni girişimcilerin şirket kuruluşundan itibaren ilk 6 ay içinde yerine getirmeleri gereken tüm muhasebe ve vergi işlemlerini ay ay, adım adım anlatıyoruz.

Kurulmadan Önce: Temel Kararlar

Muhasebe işlemlerine geçmeden önce iki temel karar alınmalıdır; çünkü bu kararlar hangi vergilere tabi olacağınızı, hangi defterleri tutacağınızı ve hangi beyannameleri vereceğinizi doğrudan etkiler.

Şirket Türü Seçimi

Türkiye'de üç temel şirket türü bulunmaktadır:

Şahıs Şirketi (Gerçek Usul): Kuruluş maliyeti 2026'da ortalama 1.500–5.000 TL, aylık muhasebe gideri 2.000–4.000 TL. Gelir vergisi tarifesine göre artan oranlı vergilendirilir. Bağ-Kur zorunluluğu vardır; 2026 itibarıyla aylık prim 6.500–8.500 TL arasında değişir. İşletme sahibi borçlardan şahsen sorumludur. Küçük ölçekli ve bireysel girişimler için uygundur.

Limited Şirket (Ltd. Şti.): Kuruluş maliyeti sermaye hariç 26.000–32.000 TL, minimum 50.000 TL sermaye gösterilmesi gerekir (ilk iki yıl içinde şirkete aktarılabilir). Kurumlar vergisine tabidir. Sorumluluk sermaye ile sınırlıdır. Orta ve büyük ölçekli girişimler için önerilir.

Anonim Şirket (A.Ş.): Kuruluş maliyeti sermaye hariç 30.000–45.000 TL, minimum 250.000 TL sermaye (ilk %25'i kuruluşta bloke edilir). Yatırım almayı, hisse devretmeyi ve halka açılmayı planlayan şirketler için idealdir.

Mali Müşavir Seçimi

Türkiye'de şirket kurulduktan itibaren bir SMMM (Serbest Muhasebeci Mali Müşavir) ile çalışmak yasal bir zorunluluktur. Beyannamelerin mali müşavir tarafından imzalanması gerekmektedir. 2026 TÜRMOB tarifesine göre yeni girişimcilere ilk 2 yıl için özel indirim uygulanmaktadır; sözleşme yapılırken bu indirim talep edilmelidir.

1. Ay: Kuruluş ve İlk Yasal Yükümlülükler

Vergi Dairesine Kayıt ve Mükellefiyet Tesisi

Şirket kuruluşu tamamlandıktan hemen sonra vergi dairesine başvurarak mükellefiyet tesis ettirilmesi gerekir. Bu işlem için:

• T.C. kimlik kartı (gerçek kişiler için)
• MERSİS/ticaret sicil numarası (tüzel kişiler için)
• İşyeri adresini gösteren kira sözleşmesi veya tapu belgesi
• SMMM sözleşmesi

Bu aşamada vergi kimlik numarası ve vergi levhası alınır. Vergi levhasının işyerinde görünür yerde asılması zorunludur.

NACE Faaliyet Kodu Seçimi

Vergi dairesi kaydı sırasında işletmenizin faaliyet alanını tanımlayan NACE kodu belirlenir. Bu kod; vergi uygulamalarından SGK prim oranlarına, devlet desteklerine ve e-fatura zorunluluğuna kadar pek çok süreci doğrudan etkiler. Yanlış seçilen NACE kodu vergisel hataları ve hak kayıplarını beraberinde getirebilir; mali müşavir ile birlikte dikkatle belirlenmeli ve GİB sistemine doğru kaydedilmelidir.

SGK İşvereni Tescili (Çalışan Varsa)

İlk çalışanı işe almadan önce SGK'ya işyeri tescili yaptırılmalıdır. Tescil yapılmadan çalışan sigortalanırsa ağır idari para cezalarıyla karşılaşılır. Çalışanın işe giriş bildirgesi işe başlama tarihinden önce SGK sistemine girilmek zorundadır. Zamanında bildirim yapılmaması halinde idari para cezası uygulanır.

Bağ-Kur Bildirimi (Şahıs Şirketi / Şirket Ortağı)

Şahıs şirketi kuran girişimciler ile limited ve anonim şirket ortakları, şirket kurulduktan itibaren 30 gün içinde SGK'ya 4/B (Bağ-Kur) kapsamında tescil yaptırmak zorundadır. Bu süreyi geçiren girişimcilere gecikme faizi ve cezası uygulanabilir.

İlk Aylık KDV Beyannamesi Hazırlığı

Şirket kurulduktan sonraki ayın 28'ine kadar ilk aylık KDV beyannamesi verilmesi gerekmektedir. Bu beyannamede:

• Gerçekleştirilen satışlardan hesaplanan KDV (çıktı KDV)
• Yapılan alışlar için ödenen KDV (girdi KDV)
• Bu iki tutar arasındaki fark beyanda gösterilir

Satıştan fazla alış KDV'si varsa devreden KDV oluşur; ödeme yoktur. Satış KDV'si alış KDV'sini aşıyorsa fark beyan edilip ödenir.

2. Ay: Muhasebe Sisteminin Kurulması

Gelir-Gider Kayıt Düzeninin Oluşturulması

İkinci ayın önceliği düzenli bir muhasebe kayıt sistemi kurmaktır. Her işlem için:

• Satış faturaları zamanında kesilmeli ve kayıt altına alınmalı
• Alış faturaları toplanmalı, kategorilere göre sınıflandırılmalı
• Banka hareketleri düzenli takip edilmeli
• Kasa ve banka hesabı ayrımı mutlaka korunmalı

Kritik Uyarı: İşletme hesabı ile şahsi hesap kesinlikle birbirine karıştırılmamalıdır. Şirket giderleri şirket hesabından, kişisel giderler kişisel hesaptan karşılanmalıdır.

E-Fatura ve E-Arşiv Fatura Yükümlülüğünün Belirlenmesi

2026 yılında e-belge yükümlülükleri kapsamı genişlemiştir. E-Fatura ve E-Arşiv Fatura uygulamasına dahil olmayan mükelleflerce düzenlenecek faturaların 1 Ocak 2026 tarihinden itibaren tutarına bakılmaksızın e-Arşiv Fatura olarak düzenlenmesi zorunludur.

Aşağıdaki eşikleri aşan işletmeler e-Fatura sistemine geçmek zorundadır:

• 2025 yılı brüt satışları 3.000.000 TL'yi geçenler → 1 Temmuz 2026'da e-Faturaya geçiş
• Elektronik ortamda mal/hizmet satışı yapanlar, 2025 brüt satışları 500.000 TL'yi geçenler → 1 Temmuz 2026'da e-Faturaya geçiş
• Gayrimenkul, motorlu araç alım-satım-kiralama işletmeleri, 2025 brüt satışları 500.000 TL'yi geçenler → 1 Temmuz 2026'da e-Faturaya geçiş

Bu eşiklerin altında kalan işletmeler de e-Arşiv Fatura sistemini kullanmak zorundadır. Faturaport gibi GİB onaylı platformlar üzerinden bu yükümlülük kolayca ve hatasız biçimde karşılanabilir.

Defter Tutma Yükümlülüğü

Türkiye'de ticari işletmeler için defter tutma zorunludur:

Birinci Sınıf Tüccarlar (Bilanço Esası): Limited ve anonim şirketler ile belirli ciro eşiklerini aşan işletmeler yevmiye defteri, defteri kebir ve envanter defteri tutmak zorundadır.

İkinci Sınıf Tüccarlar (İşletme Hesabı): Küçük ölçekli işletmeler işletme hesabı defteri tutar.

Hangi sınıfa girdiğinizi mali müşavirinizle birlikte belirleyin; çünkü yanlış sınıflandırma vergisel riskler doğurabilir.

3. Ay: Beyanname Takvimine Adapte Olmak

Aylık Beyanname Takvimi

Üçüncü aya gelindiğinde aylık muhasebe rutininin oturtulmuş olması gerekir. Aylık olarak takip edilmesi gereken başlıca yükümlülükler şunlardır:

KDV Beyannamesi: Her ayın 28'ine kadar bir önceki aya ait KDV beyannamesi verilir ve aynı gün ödeme yapılır.

Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi: Çalışanı olan işletmeler, her ayın 26'sına kadar çalışanlardan kesilen gelir vergisi (stopaj) ve SGK primlerini bu tek beyanname üzerinden beyan eder ve öder. 10'dan az işçi çalıştıran işverenler, vergi dairesini bilgilendirmek koşuluyla üçer aylık dönemde beyanname verebilir.

Damga Vergisi Beyannamesi: Her ayın 26'sına kadar verilir.

SGK Aylık Prim ve Hizmet Belgesi

Çalışanı olan tüm işverenler, aylık prim ve hizmet belgelerini SGK sistemine zamanında bildirmek zorundadır. Zamanında bildirim yapılmaması halinde her ay için idari para cezası uygulanır.

Kira Stopajı (İşyeri Kiracısıysanız)

İşyeri kiracısı olan işletmeler, ödedikleri kira üzerinden %20 stopaj keserek bunu muhtasar beyanname ile beyan etmekle yükümlüdür. Kira stopajı yapılmayan işletmelere cezai işlem uygulanabilir.

4. Ay: İlk Geçici Vergi Dönemi

Geçici Vergi Nedir?

Geçici vergi, yıl sonunda ödenecek gelir ya da kurumlar vergisine mahsuben üçer aylık dönemler itibarıyla peşin ödenen bir vergidir. Yeni kurulan işletmeler için bu yükümlülük kuruluştan itibaren başlar.

Gelir vergisi mükellefleri için geçici vergi oranı gelir vergisi dilimlerine göre belirlenir. Kurumlar vergisi mükellefleri için oran %25'tir. Her üç aylık dönem sona erdikten sonra takip eden ayın 17'sine kadar geçici vergi beyannamesi verilmeli ve vergi ödenmelidir.

2026 Geçici Vergi Dönemleri

Geçici vergi, yılsonunda beyan edilen gerçek vergi ile mahsup edilir; fazla ödeme varsa iade alınabilir.

Muhasebe Kayıtlarını Güncel Tutun

Dördüncü ay, ilk geçici vergi beyannamesi dönemine hazırlık zamanıdır. Bu aşamada:

• Tüm fatura ve belgeler eksiksiz toplandığından emin olun
• Şüpheli alacaklar ve ödenmemiş borçlar tespit edilmeli
• Sabit kıymet alımları ve amortismanlar kaydedilmeli
• Mali müşavir ile aylık değerlendirme toplantısı yapın

5. Ay: Finansal Sağlık Değerlendirmesi

BA-BS Formu Yükümlülüğü

Birinci ve ikinci sınıf tüccarlar, belirli bir tutarın üzerindeki alış ve satışlarını BA (alışlar) ve BS (satışlar) formları aracılığıyla aylık olarak GİB'e bildirmekle yükümlüdür. Bu formlar çapraz kontrol amacıyla kullanılır ve eksik ya da hatalı bildirim cezai yaptırıma yol açabilir. Yükümlülük sınırı ve son tarihi için mali müşavirinizi bilgilendirin.

Cari Hesap Mutabakatı

Beşinci ayda tedarikçiler ve müşterilerle cari hesap mutabakatı yapılması önerilir. Bu işlem sayesinde:

• Kayıt dışı kalan alacak ve borçlar tespit edilir
• Fiili bakiye ile muhasebe kayıtları karşılaştırılır
• Olası uyuşmazlıklar erken dönemde çözüme kavuşturulur

İlk Finansal Analiz

Beşinci ayda ilk ciddi finansal analizi yapmak, girişimin sürdürülebilirliği açısından kritiktir:

• Cari oran hesaplanarak kısa vadeli ödeme gücü değerlendirilmeli
• Nakit akış tablosu incelenerek aylık nakit ihtiyacı belirlenmeli
• Brüt kar marjı hesaplanarak fiyatlandırma stratejisi gözden geçirilmeli
• Dönen varlık/Kısa vadeli borç dengesi izlenmeli

6. Ay: Yıl Sonu Hazırlığı ve Dijital Dönüşüm

Envanter ve Sayım

Yıl sonuna yaklaştıkça envanter sayımı yapılmalıdır. Stok farkları varsa nedenleri araştırılmalı ve muhasebe kayıtlarına yansıtılmalıdır. Kaybolmuş, bozulmuş ya da kullanım dışı kalan stoklar tutanak altına alınmalıdır.

Amortisman Hesaplamaları

Dönem içinde satın alınan demirbaş, makine ve teçhizat için amortisman ayrılması gerekir. Amortisman, kıymetin ekonomik ömrü boyunca gider olarak dağıtılmasını sağlar. Bu işlemlerin Vergi Usul Kanunu'nda belirlenen oranlara uygun yapılması zorunludur.

Kanunen Kabul Edilmeyen Giderlerin (KKEG) Tespiti

Muhasebe kayıtlarına alınan ancak vergiden düşülemeyen giderler (KKEG), yıl sonu vergi beyannamesinde matraha eklenmek zorundadır. Başlıca KKEG örnekleri:

• Binek araç gider ve amortismanının yasal sınırı aşan kısımları
• Kişisel harcamaların gider gösterilmesi
• Cezalar ve para cezaları
• Karşılıksız bağışlar

e-Defter Yükümlülüğünün Kontrol Edilmesi

Belirli büyüklükteki işletmeler e-Defter tutmak zorundadır. E-Defter mükellefi olan işletmeler, yevmiye ve defteri kebir kayıtlarını GİB onaylı elektronik ortamda oluşturmak ve berat yüklemelerini zamanında tamamlamak zorundadır. Berat yükleme süresinin geçirilmesi cezai yaptırımlara yol açar.

Genç Girişimci Vergisi İstisnasından Yararlanma

29 yaşını doldurmamış ve ilk kez gerçek usulde vergilendirilen girişimciler, Genç Girişimci Gelir Vergisi İstisnası'ndan yararlanabilir. Bu kapsamda belirli tutara kadar kazanç 3 yıl boyunca gelir vergisinden muaf tutulur. Bu istisnadan yararlanabilmek için durumun şirket kuruluşundan itibaren mali müşavir aracılığıyla beyan edilmesi gerekir.

İlk 6 Ayda Yapılması Gereken İşlemler: Özet Kontrol Listesi

1. Ay:

• Vergi dairesi kaydı ve mükellefiyet tesisi
• NACE faaliyet kodu belirlenmesi
• SMMM ile sözleşme yapılması
• Bağ-Kur bildirimi (şahıs şirketi / şirket ortağı)
• SGK işyeri tescili (çalışan varsa)
• İşe giriş bildirgeleri

2. Ay:

• Gelir-gider kayıt sisteminin kurulması
• E-Arşiv Fatura sistemine dahil olunması
• Defter tutma yükümlülüğünün belirlenmesi
• İlk KDV beyannamesinin verilmesi

3. Ay:

• Aylık KDV beyannamesi (28'ine kadar)
• Muhtasar beyanname (26'sına kadar)
• Damga vergisi beyannamesi
• Kira stopajı başlatılması

4. Ay:

• İlk geçici vergi dönemine hazırlık
• Muhasebe kayıtlarının güncellenmesi
• Mali müşavir ile dönem değerlendirmesi

5. Ay:

• BA-BS form yükümlülüğünün takibi
• Cari hesap mutabakatı
• İlk finansal analiz (cari oran, nakit akışı)

6. Ay:

• Envanter sayımı
• Amortisman hesaplamalarının tamamlanması
• KKEG tespiti
• E-Defter berat yüklemelerinin kontrolü
• Genç girişimci istisnasının değerlendirilmesi

Yeni Girişimcilerin En Çok Yaptığı Muhasebe Hataları

Beyan sürelerini kaçırmak: KDV, muhtasar ve geçici vergi beyannameleri için son tarihlerin geçirilmesi gecikme faizi ve usulsüzlük cezası doğurur. Dijital takvime tüm son tarihleri ekleyin.

Fatura almadan harcama yapmak: Fatura alınmayan giderler vergi matrahından düşülemez. Tüm alışlar için mutlaka fatura alın.

Kişisel ve işletme harcamalarını karıştırmak: İşletme hesabına kişisel harcama girmek, vergi incelemelerinde ciddi sorunlara yol açabilir.

E-belge yükümlülüğünü göz ardı etmek: Zamanında e-Arşiv ya da e-Fatura sistemine geçilmemesi, her fatura için ayrı özel usulsüzlük cezası doğurabilir.

Bağ-Kur primlerini ihmal etmek: 30 günlük bildirim süresini kaçırmak gecikme zammı ve faiz yükü oluşturur.

Faturaport ile Muhasebe Süreçlerinizi Kolaylaştırın

Yeni bir girişim olarak muhasebe süreçlerini yönetmek zaten yoğun bir iş yükü demektir. Faturaport ile e-fatura, e-arşiv fatura, cari hesap takibi ve ön muhasebe işlemlerinizi tek platformdan yönetebilir; mali müşavirinizle koordineli bir şekilde çalışabilir ve KDV beyannamesi gibi önemli yükümlülüklerinizin temel verilerini hatasız tutabilirsiniz. Yeni kurulan işletmeler için 14 gün ücretsiz deneme imkânı mevcuttur.

Sık Sorulan Sorular

Şirket kurduktan sonra ne zaman KDV beyannamesi verilmeye başlanır? Şirket kurulduktan sonraki ilk ayın 28'ine kadar ilk KDV beyannamesi verilmelidir. Faaliyet olmaması beyanname verme yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz; "sıfır beyanname" verilmesi gerekir.

Bağ-Kur bildirimi için son tarih nedir? Şirket kuruluşundan itibaren 30 gün içinde SGK'ya 4/B kapsamında tescil yaptırılmalıdır.

E-Fatura ile e-Arşiv Fatura arasındaki fark nedir? E-Fatura, e-Fatura mükellefi olan iki işletme arasında kullanılır. E-Arşiv Fatura ise bireysel tüketicilere veya e-Fatura mükellefi olmayan alıcılara kesilen dijital faturadır. 2026'dan itibaren tüm mükellefler tutarına bakılmaksızın e-Arşiv Fatura kullanmak zorundadır.

Geçici vergi hangi ayda ödeniyor? Üç aylık dönemlerin bitiminden sonra, takip eden ayın 17'sine kadar beyan edilip ödenir. Yılın ilk dönemi için son tarih 17 Mayıs'tır.

Muhasebeci olmadan şirket yönetilebilir mi? Hayır. Türkiye'de beyannamelerin SMMM tarafından imzalanması yasal zorunluluktur. Bağımsız muhasebe yazılımı kullanabilirsiniz, ancak beyanname süreçleri için mutlaka bir mali müşavir gereklidir.

Sonuç

Bir işletmenin ilk 6 ayı hem en heyecan verici hem de en riskli dönemdir. Bu süreçte muhasebe ve vergi yükümlülüklerini zamanında ve eksiksiz yerine getirmek, ilerleyen dönemlerde ciddi finansal ve hukuki sorunları önler.

Vergi dairesi kaydından SGK tescillerine, e-belge yükümlülüklerinden beyanname takvimlerine kadar pek çok paralel süreci yönetmek zorundasınız. Güvenilir bir mali müşavir ile çalışmak, doğru muhasebe yazılımı kullanmak ve bu rehberdeki kontrol listesini düzenli takip etmek, yeni girişiminizin sağlam bir temel üzerine oturmasını sağlayacaktır.