e-Fatura düzenlerken 300'lü istisna ve 600'lü tevkifat kodları nasıl seçilir? UBL-TR şema hatalarını önleme ve 2026 güncel kod listesi rehberi.
e-Fatura Şemasında Doğru Kod Seçimi Neden Zorunludur?
Elektronik fatura (e-Fatura) ve e-Arşiv fatura düzenlerken fatura tutarının ve KDV oranının doğru yazılması tek başına yeterli değildir. Gelir İdaresi Başkanlığı'nın (GİB) UBL-TR 1.2.1 teknik standartları uyarınca; standart %1, %10 veya %20 KDV dışında kalan her işlem (ihracat, teşvikli satış, hurda teslimi, kısmi/tam tevkifat vb.) için sistemde tanımlı özel bir KDV İstisna Kodu veya Tevkifat Kodu seçilmek zorundadır.
Yanlış kod seçilmesi durumunda fatura GİB sunucularından şema hatası alarak reddedilir; şemadan geçse dahi alıcının beyannamesiyle satıcının beyannamesi uyuşmayacağı için taraflar vergi dairesinden izaha davet yazısı alır.
En Sık Kullanılan e-Fatura İstisna ve Tevkifat Kodları Tablosu
| Kod Grubu |
Kod Numarası |
Uygulama Alanı / İşlem Türü |
Fatura Tipi |
| Tam İstisna (3xx) |
301 |
Mal İhracatı (KDVK 11/1-a - %0 KDV) |
İstisna / İhracat |
| Tam İstisna (3xx) |
302 |
Hizmet İhracatı / Yurt Dışı Yazılım-Danışmanlık |
İstisna |
| Tam İstisna (3xx) |
308 |
Yatırım Teşvik Belgeli Makine ve Teçhizat Teslimi |
İstisna |
| Kısmi İstisna (2xx) |
212 |
Serbest Bölgelerde Verilen Hizmetler |
İstisna |
| Diğer İstisna |
351 |
KDV İstisna Olmayan Diğer (%0 KDV'li veya özel matrahlı işlemler) |
İstisna |
| Kısmi Tevkifat (6xx) |
601 |
Yapım İşleri ile Bu İşlerle Birlikte İfa Edilen Mühendislik (4/10) |
Tevkifat |
| Kısmi Tevkifat (6xx) |
604 |
Yemek Servis ve Organizasyon Hizmetleri (5/10) |
Tevkifat |
| Kısmi Tevkifat (6xx) |
607 |
Temizlik, Çevre ve Bahçe Bakım Hizmetleri (9/10) |
Tevkifat |
| Kısmi Tevkifat (6xx) |
615 |
Her Türlü Baskı ve Basım Hizmetleri (7/10) |
Tevkifat |
| Kısmi Tevkifat (6xx) |
624 |
Yük Taşımacılığı Hizmeti (2/10) ve Servis Taşımacılığı (609 - 5/10) |
Tevkifat |
300'lü KDV istisna kodları ile 200'lü istisna kodları arasındaki fark nedir?
Bu ayrım doğrudan KDV iadesi alıp alamayacağınızı belirler. 300'lü kodlar (Tam İstisna) kapsamındaki bir satışta (örneğin 301 Mal İhracatı veya 302 Hizmet İhracatı), satıcı bu malı üretirken ödediği KDV'yi indirim konusu yapabilir ve aşan kısmını devletten nakden veya mahsuben iade alabilir. Buna karşın 200'lü kodlar (Kısmi İstisna) kapsamındaki işlemlerde (örneğin hurda teslimi) satıcının alışta ödediği KDV indirim konusu yapılamaz, doğrudan maliyet veya gider olarak yazılır.
600'lü tevkifat kodları ile 800'lü isteğe bağlı tam tevkifat kodları ne zaman seçilir?
600'lü kodlar (601–627 arası) GİB'in kanunen zorunlu tuttuğu kısmi tevkifat işlemlerini kapsar; faturadaki KDV belirli bir oranda (2/10, 4/10, 5/10, 9/10) alıcıya bölüştürülür. 800'lü kodlar (801–825 arası) ise mükelleflerin alıcı ve satıcı olarak aralarında yazılı sözleşme yaparak KDV'nin tamamını (%100'ünü) alıcıya beyan ettirdiği "İsteğe Bağlı Tam Tevkifat" uygulamasında kullanılır.
e-Faturada KDV %0 girildiğinde neden şema hatası alınır?
GİB'in UBL-TR şema kuralları gereği, fatura tipi "Satış" olarak bırakılıp KDV oranı %0 yazılırsa sistem hata mesajı vererek belgeyi onaylamaz. KDV %0 uygulanan her işlemde fatura tipinin mutlaka "İstisna" olarak değiştirilmesi ve satır düzeyinde 200'lü veya 300'lü bir istisna sebep kodunun (TaxExemptionReasonCode) seçilmesi şarttır.
Kod Seçiminde En Sık Yapılan 3 Hata
- Tevkifatlı Satışı İstisna Gibi Kesmek: Tevkifatlı faturada KDV oranı %0 değildir; KDV oranı (%10 veya %20) normal seçilir, fatura tipi "Tevkifat" yapılır ve ilgili 600'lü kod eklenir.
- 351 Kodunu Her İşleme Kullanmak: 351 (İstisna Olmayan Diğer) kodu yalnızca özel matrah veya verginin konusuna girmeyen istisnai durumlarda kullanılmalıdır; ihracatta 351 seçmek KDV iade hakkınızı yakar.
- NACE Kodu ile Uyumsuz KDV Oranı Girmek: GİB'in güncel şema denetimleri gereği faaliyet alanınızla uyumsuz KDV ve istisna kombinasyonları doğrudan uyarı veya ret üretmektedir.
Sıkça Sorulan Sorular
Aynı e-faturada hem normal KDV'li hem istisnalı ürün kesilebilir mi?
Evet. Fatura tipi "İstisna" olarak seçildikten sonra, istisna kapsamındaki satıra 300'lü kod girilir; normal KDV'li satırda ise KDV oranı (%20) uygulanıp istisna kodu boş bırakılabilir.
Yanlış istisna kodu seçilen fatura nasıl düzeltilir?
Ticari faturaysa alıcı 8 gün içinde reddetmelidir; temel fatura veya e-arşiv ise 8 günlük sürede GİB İptal Portalı üzerinden iptal edilip doğru kodla yeni fatura düzenlenmelidir.
Yurt dışına yazılım ve danışmanlık hizmetinde hangi kod seçilir?
Hizmetten yurt dışında faydalanılıyorsa ve fatura yurt dışı mukimi firmaya kesiliyorsa 302 (Hizmet İhracatı) kodu seçilerek %0 KDV uygulanır.
🚀 Faturaport ile İstisna ve Tevkifat Kodlarını Hatasız Seçin!
UBL-TR şema hatalarıyla ve karmaşık GİB kod listeleriyle uğraşmayın; faturalarınızı tek tıkla mevzuata uygun kesin.
- 14 Gün Kredi Kartsız Ücretsiz Deneme: Faturaport'a hemen kaydolup tüm e-fatura ve e-arşiv modüllerini test edin.
- Akıllı Kod Rehberi: İşlem türünüzü seçtiğinizde geçerli tüm istisna ve tevkifat kodlarını açıklamalarıyla karşınıza getiren akıllı arayüz.
- En Uygun Kontör ve Lisans Paketleri: Sürpriz ücretler olmadan en avantajlı birim kontör fiyatlarıyla fatura düzenleyin.
- Cepten ve Web'den Hızlı Gönderim: İhracat, tevkifat veya standart satış faturalarınızı saniyeler içinde onaylayıp iletin.
Faturaport'u 14 Gün Ücretsiz Deneyin >